Чистай үзәген үстерү концепциясен эшләү башланды
18 май көнне Чистайда Чистай тарихи җирлегенең тотрыклы үсеше концепциясе проекты өчен техник заданиене проектлау буенча семинар узды. Концепцияне Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов эшләргә кушты.
ТР Президенты ярдәмчесе Олеся Балтусова сүзләренә караганда, республика башлыгы ярты ел элек Чистай тарихи үзәген тотрыклы үстерү концепциясен булдыру буенча эшләрне башлап җибәрү турында күрсәтмә биргән. «Бүген Чистай, федераль әһәмияттәге тарихи җирлек буларак, яңа төзелештә куллану өчен, шәһәр төзелеше регламентларына таләпләрне эшләүгә мохтаҗ - ул территориянең тарихи-мәдәни тәңгәллеген бозмаска тиеш. Эшләнмә Казан үсешенең инде гамәлгә кертелә торган концепциясенә таянырга тиеш. Тик Чистайның шәһәр төзелеше хәле бөтенләй башка булганлыктан, эшләрнең составы аерылып торачак. Безнең максат-шәһәргә уникаль структураның сакланышын тәэмин итеп, кирәкле үсеш бирү", - ди Балтусова.
Проектны төп төзүче булырга КДАТУ тәкъдим ителде. Архитектура һәм дизайн институты директоры, икътисад фәннәре докторы А.и. Романова: «безнең команда Чистай һәм Татарстан өчен мөһим проектны тормышка ашыра алыр дип саныйбыз. Безнең коллегалар, авыл торак пунктларын шәһәр төзелеше һәм планлаштыру кафедрасы мөдире А.А. Дембич һәм архитектура-реставрация тикшеренүләре үзәге директоры С. Г. Персова эксперт эше һәм Казанның тарихи җирлеген үстерү концепциясенең аерым бүлекләрен эшләү тәҗрибәсе бар инде. Безнең белгечләр реставрация, шәһәр төзелеше, дизайн кафедралары белән Әлмәттәге территорияләрне комплекслы үстерү проектларында катнашалар, Яшел Үзән, Буа шәһәрләрен төзекләндерү буенча эшлиләр».
Концепцияне ел дәвамында эшләү планлаштырыла. Эш Алабугада шундый ук эшләнмә белән параллель рәвештә алып барылачак.
Семинарда Чистай муниципаль районы башлыгы Д.А. Иванов катнашты, ул проектның эшче төркемен җитәкли. «Бүген тарихи момент. Безгә шәһәр үсә ала торган кагыйдәләр эшләргә кирәк – иске кагыйдәләр безне тоткарлый, шәһәр төзелешен чикли, бушлыклар барлыкка килә. Бүген яңа эшләнмә старт алды, без бу чикләүләрне җиңеп чыгарга, әмма мирасыбызны саклап калырга мөмкинлек бирер дип өметләнәбез», - диде ул.
Шулай ук, семинар кысаларында бүген Казанның тарихи үзәген тотрыклы үстерү концепциясе авторлары О.А. Маклаков һәм Ф. М. Зәбирова, музей-тыюлык, иҗтимагый оешмалар, җирле бизнес вәкилләре, актив шәһәр җәмәгатьчелеге вәкилләре эшләде.
Семинарны «Тамга» шәһәр тикшеренүләре институты җитәкчесе, Казанның тарихи җирлеген тотрыклы үстерү концепциясен эшләү буенча эшче төркем әгъзасы Марья Леонтьева алып барды. «Бүгенге семинар җирле халыкның, экспертларның һәм бизнес вәкилләренең мәнфәгатьләрен исәпкә алу, эшнең максатын һәм нәтиҗәләрен гомуми күзаллау өчен кирәк. Шуңа күрә семинар ике өлештән торды - Казан һәм Чистай белгечләренең-эшләүчеләр төркеменең җирле җәмәгатьчелек белән проект эше һәм докладлары. Тарихи шәһәрне үстерү концепциясенә биремнәрне проектлау кебек катлаулы һәм мөһим эш, максатларны формалаштыру этабында ук актив шәһәрлеләрне һәм белгечләрне җәлеп итеп гамәлгә ашырыла, чөнки нәтиҗә тормышка сәләтле булырга тиеш».
Семинарның беренче өлеше нәтиҗәләре буенча булачак эшнең берничә приоритеты формалаштырылды:
- шәһәрнең матди һәм матди булмаган аспектларында тәңгәллеген ачу һәм көчәйтү;
- тарихи җирлек чикләрен раслау, гамәлдәге шәһәр төзелеше документларын килештерү, аның регламентлары аның чикләрендә гамәлдә була;
-барлык кызыксынучы якларны (җирле җәмәгатьчелек, кече һәм урта бизнес, эре предприятиеләрне, коммерцияле булмаган һәм мәдәни-агарту институтларын, туристларны һәм башкаларны) концепция формалаштыруга җәлеп итү.;
- гамәлдәге тарихи төзелешнең "җанлану" приоритеты актуаль сценарийлар һәм яңа эшчәнлек төрләре белән;
- калган тәкъдимнәрне исәпкә алып, тарихи җирлекне тотрыклы үстерүнең икътисади моделен булдыру зарурилыгы;
- Чистай концепциясе нигезендә гамәлдәге норматив-хокукый базаны үзгәртү һәм тулыландыру буенча тәкъдимнәр эшләү, аны гамәлгә кертү мөмкин булсын өчен.
Проект турында белешмә:
Чистай тарихи җирлеген үстерү концепциясен булдыру турында карар 2020 елда Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов тарафыннан кабул ителде. Эшче төркемгә шәһәр төзелеше, планлаштыру, икътисад, социология һәм мирас өлкәсендә профессиональ архитекторлар, экспертлар, җитәкчелек итүче чиновниклар керде.
Эшче төркемнең бурычлары:
* Чистай шәһәре тарихи җирлегенең кимендә тугыз елга тотрыклы үсеше концепциясен булдыру;
• Чистай тарихи үзәгенең шәһәр киңлеге һәм шәһәр берләшмәсе буларак миссиясе һәм күзаллаулары;
• Чистай шәһәренең тарихи җирлеге чикләрендә шәһәр киңлегенең комплекслы пространство моделен булдыру, ул формалаштырылган миссия һәм киләчәк үсешне күзаллау бурычларына җавап бирә;
* Чистай шәһәренең тарихи җирлеге чикләрендә проектлау өчен методик күрсәтмәләр эшләү;
* Чистай шәһәренең тарихи җирлеге территориясе чикләрендә шәһәр төзелеше регламентларына карата таләпләрне билгеләү һәм нигезләү;
* әлеге территориядә шәһәр төзелеше эшчәнлеген җайга салучы норматив хокукый актларга кертү өчен нигезләр булдыру;
• икътисади модель һәм инвестиция ниятләре картасы төзү;
* шәһәр төзелеше документларын раслау һәм РФ Мәдәният министрлыгы белән килешү.